بررسی ماهیت مجازات حمل و نگهداری مشروبات الکلی در نظام حقوق کیفری ایران

مصرف مشربات الکلی، در شرع، حرام و در قانون، جرم است و قانون گذار، در خصوص آن، مجازات تعیین نموده است. علت اینکه قانون گذار، این عمل را جرم دانسته، علاوه بر تاثیر از نظر فقها و شرع، به این دلیل می باشد که استفاده از این مواد، سبب شده که فرد، کنترل ذهنی خود را از دست داده و اقدام به اعمال نامناسب نماید و باعث بر هم زدن نظم عمومی جامعه، آسیب به خود و دیگران شود.

تمامی امور مربوط به مواد مستی آور، از قبیل ساخت و تولید، حمل و نگهداری، خرید و فروش و سایر موارد نیز، جرم دانسته شده و در قانون مجازات اسلامی برای آن، مجازات تعیین شده است. از جمله موارد مربوط به مشروبات الکلی، حمل و نگهداری مشروبات الکلی و همراه داشتن در ماشین، می باشد که این عمل، جرم بوده و برای فرد، جریمه نقدی و مجازات سنگینی را در پی خواهد داشت.

مجازات حمل و نگهداری مشروبات الکلی، شش ماه تا یک سال حبس، تا 74 ضربه شلاق و جریمه نقدی، معادل پنج برابر ارزش عرفی کالای یافت شده است. مجازات این جرم، در صورتی که حمل و نگهداری، در ماشین باشد، علاوه بر موارد بالا، موجب ضبط وسیله نقلیه یا پرداخت قیمت وسیله نقلیه، به عنوان جریمه، خواهد بود. نحوه شکایت از این جرم، با تنظیم شکواییه بوده و پس از ثبت و تشکیل پرونده، رسیدگی، جهت تحقیقات مقدماتی، از دادسرا، آغاز خواهد شد.

– جرم حمل مشروبات الکلی:

در قانون، حمل و نگهداری مشروبات الکلی، همانند حمل و نگهداری مواد مخدر، جرم دانسته شده است و همانطور که مجازات حمل موادر مخدر، در قانون بیان شده است، مجازات حمل و نگهداری مشروبات الکلی نیز، در قانون مشخص شده است. جرم حمل مشروبات الکلی، به معنای همراه داشتن این مواد و جابجایی آن، یا همراه داشتن آن در ماشین و جابجایی آن، با ماشین است. چنانچه فردی، اقدام به حمل مشروبات الکلی یا اقدام به همراه داشتن آن در ماشین و جابجایی آن نماید، مرتکب جرم حمل مشروبات الکلی شده است.

تنها مصرف مشروبات الکلی، جرم بوده و مجازات در پی داشته باشد، بلکه، هر عملی که در خصوص مشروبات الکلی صورت گیرد، نظیر قاچاق مشروبات الکلی، خرید و فروش و ساخت مشروبات الکلی، حمل و نگهداری مشروبات الکلی و همراه داشتن در ماشین نیز، جرم بوده و جریمه نقدی و مجازات آن ها را در پی خواهد داشت، مجازات حمل و نگهداری مشروبات الکلی در ماشین، مجازات قاچاق مشروبات الکلی، خرید و فروش مشروبات الکلی و سایر موارد، در قانون مجازات اسلامی، بیان شده است.

– مجازات حمل و نگهداری مشروبات الکلی:

اقدام به هرگونه خرید و فروش، تولید و ساخت، قاچاق، مصرف و حمل و نگهداری مشروبات الکلی و همراه داشتن آن در ماشین، جرم است و مجازات در پی خواهد داشت. از جمله مواردی که مجازات سنگینی برای مرتکب آن، در پی دارد، حمل و نگهداری مشروبات الکلی و همراه داشتن آن در ماشین است.

قانون گذار، در قانون مجازات اسلامی، در ماده 702، مجازات حمل و نگهداری مشروبات الکلی را بیان نموده است. ماده 702، اشعار می دارد: “هرکس، مشروبات الکلی را … حمل و نگهداری کند، به شش ماه تا یک سال حبس و تا هفتاد و چهار ضربه شلاق و نیز پرداخت جریمه نقدی به میزان پنج برابر ارزش عرفی ( تجاری ) کالای یاد شده، محکوم می شود”. بنابراین، مجازات حمل و نگهداری مشروبات الکلی و یا همراه داشتن در ماشین، به سه دسته تقسیم می شود که هر سه آن ها، اعمال خواهد شد.

مجازات حمل و نگهداری مشروبات الکلی، یک مجازات غیر قابل تعلیق است. یعنی قاضی، در هیچ شرایطی، مجاز به صدور قرار تعلیق تعقیب نیست.

– مجازات حمل و نگهداری مشروبات الکلی در ماشین:

مجازات حمل و نگهداری مشروبات الکلی، در ماده 702 قانون مجازات اسلامی بیان شده است. همراه داشتن مشروبات الکلی در ماشین نیز، جرم است و قانون گذار، در تبصره 1 ماده 703 قانون مجازات اسلامی، جریمه نقدی و مجازات حمل و نگهداری مشروبات الکلی در ماشین را بیان کرده است. در این ماده، آمده است، در صورتی که مشروبات الکلی، به میزان بیش از بیست لیتر باشد و در یک وسیله نقلیه از قبیل موتور و ماشین حمل شود، دو حالت ممکن است:

حمل و نگهداری مشروبات الکلی و همراه داشتن در ماشین، با اطلاع مالک وسیله نقلیه بوده است: که در این حالت، وسیله نقلیه، به نفع دولت ضبط خواهد شد.

حمل و نگهداری مشروبات الکی و همراه داشتن در ماشین، بدون اطلاع مالک وسیله نقلیه بوده است: که در این صورت مرتکب جرم، به پرداخت جریمه نقدی، معادل قیمت وسیله نقلیه، محکوم خواهد شد. این مجازات و جریمه نقدی، علاوه بر مجازاتی است که درماده 702 قاون مجازات، برای حمل و نگهداری مشروبات الکلی، گفته شد.

– طریقه رسیدگی به جرم حمل و نگهداری مشروبات الکلی:

در خصوص نحوه شکایت از جرم حمل و نگهداری مشروبات الکلی، توضیح دادیم و بیان کردیم، ارتکاب این جرم، مجازات حمل و نگهداری مشروبات الکلی را در پی خواهد داشت. در این قسمت، قصد داریم، در خصوص نحوه رسیدگی به جرم حمل و نگهداری مشروبات الکلی، توضیح دهیم که مطابق مراحل زیر، می باشد:

پس از دستگیری فرد، توسط ضابطین قضایی، در حال حمل و نگهداری مشروبات الکلی یا طرح شکایت حمل و نگهداری مشروبات الکلی، توسط شاکی خصوصی، پرونده، جهت تحقیقات مقدماتی، به دادسرا، ارسال می شود.

بازپرس ، اقدام به انجام تحقیقات و بررسی ادله موجود نموده و در صورتی که فرد متهم را مجرم تشخیص دهند، اقدام به صدور یکی از انواع قرار نهایی دادسرا، یعنی قرار جلب به دادرسی نموده و پرونده را به دادستان ارجاع داده، تا برای فرد کیفر خواست، صادر شود.

پس از صدور کیفر خواست، پرونده، جهت رسیدگی های بعدی و صدور حکم مجازات حمل و نگهداری مشروبات الکلی، به دادگاه کیفری دو ارسال می شود.